Sáng kiến kinh nghiệm – “Một số phương pháp giúp học sinh cân bằng các phương trình phản ứng hóa học”

Sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta đang phát triển với tốc độ ngày càng cao với quy mô ngày càng lớn. Một trong những trọng tâm của sự phát triển đất nước là đổi mới nền giáo dục. Phương hướng giáo dục của Đảng, Nhà nước và ngành Giáo dục và Đào tạo trong thời gian trước mắt cũng như lâu dài là đào tạo những con người Lao động – Tự chủ – Sáng tạo có năng lực thích ứng và giải quyết những vấn đề thường gặp, qua đó biết lập nghiệp và cải thiện cuộc sống của mình.
Để bồi dưỡng năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề cho HS thì lí luận dạy học hiện đại đã khẳng định: Cần phải đưa HS vào vị trí chủ thể của hoạt động nhận thức. Trong bộ môn Hoá học ở Phổ thông THCS có mục đích trang bị cho HS hệ thống kiến thức cơ bản bao gồm kiến thức về cấu tạo, phân loại và tính chất và ứng dụng của chúng .
Trong phần tính chất cơ bản của các chất thì có sự xuất hiện của các phản ứng hoá học kéo theo nó là các phương trình hoá học xuất hiện. Nhưng việc cân bằng được các phương trình hoá học đó để áp dụng mà giải thích, giải toán là một việc cần thiết để HS có thể giải các bài toán hoá học sau này.
Để đạt được mục đích là: cân bằng sao cho đúng, nhanh một phương trình hoá học đơn giản cũng như phương trình phức tạp là cả một vấn đề khó đối với cả GV và HS. Giáo viên thì lo làm sao truyền đạt kiến thức như thế nào, mức độ nào đối với từng loại HS để HS có thể tự cân bằng được phương trình. Còn HS thì lo làm sao thu nhận kiến thức và cách thức thực hiện như thế nào để có thể cân bằng được phương trình. Mà phương trình hoá học thì có nhiều loại cho nhiều chất cụ thể. Và để cho HS viết sơ đồ hay công thức cấu tạo đúng củ các chất có trong phản ứng đẫ khó, nay lại bắt chúng cân bằng các phương trình đó lại càng khó hơn. Với thực trạng hiện nay thì môn Hoá học vẫn là môn học khó, đến lớp 8 tức là quá nửa của chương trình THCS mới được học. Khi nói đến vấn đề lí thuyết thì HS có thể học thuộc nhưng khi va chạm đến phương trình, công thức là va chạm đến các con số thì những học sinh yếu kém về môn toán sẽ rất đễ nản chí và không muốn học. Và không muốn học từ đó việc giải các bài toán theo phương trình sau này sẽ rất khó khăn. Bên cạnh những HS yếu kém đó thì để bồi dưỡng khả năng sáng tạo, giải quyết vấn đề thông qua các bài toán cân bằng phương trình đối với HS khá, giỏi cũng không phải là vấn đề dễ. Nhất là trong các phản ứng có nhiều chất tham gia, nhiều chất sản phẩm, cho nên việc cân bằng được một phương trình như thế nào để HS thực hiện được mà vẫn phát triển được năng lực tư duy, sáng tạo, gây hứng thú học tập cho HS là điều không phải là dễ.
Từ những vấn đề trên, với mong muốn góp phần nhỏ bé của mình vào việc tìm tòi phương pháp dạy – học thích hợp với điều điều kiện của HS, tạo tiền đề cho việc phát triển tư duy của các em ở cấp cao hơn góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục đào tạo của địa phương nên tôi đã chọn đề tài: “Một số phương pháp giúp học sinh cân bằng các phương trình phản ứng hóa học”